تاریخچه غواصی

‏ریشه اصلی آشنايي انسان با غواصی در نیاز بشر به عملیاتهای نظامی، انجام خدمات زیر آبی، تجارت زیر آبی و گسترش دروازه های دانش از طریق جستجو و کشف اسرار نهفته زیر آب بوده است. هیچ کس به درستی نمی داند که چه وقت بشر پی برد که می تواند با حبس نفس در سینه برای مدتی اندک، زیر آب باقی بماند ولی زمانی که غواصی به عنوان یک حرفه مورد استفاده قرار گرفت به بیش از پنج هزار سال پيش باز می گردد.

‏کوشش غواصان اولیه با صید موادی چون غذا، اسفنج و مروارید که بیشتر ارزش تجاری داشت به آبهاي کم عمق (کمتر از 10 متر ) محدود می شد. یکی از داستانهاي غواصی که به روایت هردوت مورخ یونانی در تاریخ ثبت شده است داستان غواصی به نام "سیلیس" را بازگو می کند که در پنج قرن قبل از میلاد مسیح براي خشايارشاه پادشاه ایران جهت کشف و جمع آوري گنج های غرق شده کار می کرد.

‏در زمانهای بسیار پيش غواصان نیز دست به عملیات می زدند که ماموریت آنها بیشتر شامل بریدن لنگر کشتی هاي دشمن به منطور رها شدن آنها به روي آب، سوراخ کردن ته کشتی دشمن و ساختن تدارکات دفاعی در بندرگاه های خود و تخریب تدارکات دفاعی دشمن بوده است. ‏نوشته های تاریخی نشان می دهند که اسكندر مقدونی در لنگرگاه شهر تایر ، لبنان کنونی که در سال 322 قبل از میلاد در محاصره او بود نه تنها غواصاني را برای از بین بردن موانع دشمن در این لنگرگاه به زیر آب فرستاد بلکه خودش نیز برای نظارت بر پيشرفت کار آنها به زیر آب رفت.

‏بعضی از غواصان اولیه در اطراف بنادر و در سوا حل مدیترانه شرقي نوعی خدمات زیر آبی را به وجود آوردند .این عملیات یک قرن قبل از میلاد در بعضی نواحی آنچنان خوب سازمان داده شده بود، که دستمزدی نیز برای خدمات زیر آب تعیین گرديد.در این نرخ گزاري این حقیقت پذیرفته شد که هر چه عمق زیادتر شود، زحمت و خطر کار نیز بیشتر می گردد . مثلا غواصان می توانستند در عمق 8 یک دوم شي پيدا شده، در عمق 7 متري یک سوم و در عمق 1 ‏متری یک دهم آن را مطالبه نمایند. فنون و تكنيكهاي غواصان اولیه در بعضی از نقاط دنیا هنوز هم مورد استفاده قرار می گيرد . 

 ‏غواصاني که در زیر آب می بایست نفس خود را حبس کنند، از زمان کودکی آموزش می دیدند و گنجایش شش ها، نیرو و شهامتشان به طرزی استثنائی افزایش می یافت. این غواصان برای رفتن به زیر آب ششهاي خود را از هوا پر می کردند و سپس براي سهولت غوص و فرو رفتن در آب یک سنگ مسطح یا وزنه دیگري به خود می بستند. استفاده از سنگ مسطح به این دلیل بود که غواص می توانست با کمک این سنگ در زیر آب باقی مانده و مسیر معینی را به طرف یک ناحیه مشخص در پیش گيرد . غواصان در حین پایین رفتن به زیر آب طنابی را به دور کمر خود می بستند تا شخص حامی در سطح، بتواند با کمک آن غواص را با سنگ و محموله ای که همراه داشت به سطح آب بکشد. مدت غوص معمولا بين 1 تا 2 دقيقه بود. این مدت غوص زمانی است که انسان می تواند نفس خودرا در سطح آب (خشکی) در سینه حبس نمايد . عمق متوسطی که غواصان در آن غوص می کردند نیز بين 2 تا 3 متر بوده است. این عمق یا حتی بيشتر از آن براي غواصانی که آموزش دیده بودند هیچ گونه اشكالي به وجود نمی آورد. هرچند باید دانست که تکرار این نوع غوص ها می توانست اثرات بدی به روي سیستم بدن غواص به وجود آورد ولی غوص هاي بسیاری با مدت زمان بیشتری در تاریخ ثبت شده است.

 

 

پيشرفت هاي اوليه غواصي

‏آشکار ترین و لازم ترین وسیله براي افزایش توانايي ماندن یک غواص در زیر آب امکان وجود ذخیره هوایی است که نخستین کوشش ها در این مورد استفاده از نی های توخالی و لوله هایی بوده که سرشان از سطح آب بیرون باقی می ماند و شخصی که در زیر آب از این وسایل استفاده می کرد، اگرچه نمی توانست کار مورد نظرش را به خوبی انجام دهد ولی مدت زیادی قادر به ماندن در زیر آب بود.

‏‏به طور اساسي این لوله های تنفسی به عنوان تکنیکی در عملیات نظامی و در مکانها یی که مي خواستند به طور پوشیده و پنهانی در آب به دشمن نزدیک شوند مورد استفاده قرار می گرفت.مرداني كه از این لوله ها استفاده می کردند بیش از اینکه غواص باشند سربازانی بودند که از آب به عنوان پوشش پنهان کننده براي ماموریت مخفیانه خود استفاده می کردند . در اولين نگاه ‏این موضوع نیز به نظر منطقی می رسد که غواص برای رفتن به عمق بیشتر به لوله بلندتري نياز دارد، اما عملا تنفس از لوله بلندتر و در اعماق بیشتر غیر ممکن است. در حقیقت مقدار زيادي طرح های اولیه در مورد ساختن این وسایل مانند سرپوش هایی از جنس چرم و لوله های بلند و قابل انعطافی که در سطح آب به وسیله اجسام شناور مانند اسفنج نگه داشته مي شدند ‏کشف شده است. اما مدارکی وجود دارد که این وسایل عملاً ساخته استفاده شده باشند . ‏هوای جزئی داخل لیوان به وسیله آب و نیروی هوا فشرده می شود و با آب برابر می گردد . بدین طریق ذخیره هوا در داخل لیوان یا زنگ غواصی باقی می ماند. زنگ های غواصی به وسیله یک کابل یا زنجیری که سر آن به کشتی متصل می باشد آویزان شده و تنها با حرکت کشتی در سصلح آب می توانستند حرکت نمایند. بدین دلیل هیچ گونه قدرت مانوری از خود نداشتند

 چنانچه وسايل فوق در شرایط عملی آزمایش می شد نتیجه اش جز غرق شدن غواص نبود و عملا اين غير ممكن است كه شخص بتواند در عمق 30 متري به طور طبیعی با یک لوله تنفس نمايند . چون وزن آب در اين عمق نيروي فراواني بر سينه غواص وارد مي سازد كه تنفس را غير ممكن مي سازد . اين نيرو فشار آب نام دارد .

غواصی‏هرگونه عملیات موفقیت آمیزی بستگی کلی به این اصل دارد که بتوان فشار آب را از بین برد و بر آن پيروز شد. برای از بين بردن این فشار وسایل تخیلی فراوانی در طول تاریخ به وسیله بعضي نوابغ بزرگ زمان طراحی شده است. اما متاسفانه از آنجا که مسئله فشار در زير آب به طور طبيعي درک نشده، این طرح ها عملا قابل اجرا نبوده است. یک سری از این طرح ها بر مبناي این اصل كه غواص نوعی کیسه پر از هوای تنفسی را با خود حمل کند استوار می باشد.

‏به طوری که در یک کتیبه آشوري در 9 قرن قبل از میلاد مسیح غواصی را در حالی که از پوست باد کرده حیوانات به عنوان مخزن هوا استفاده کرده است نشان می دهد. به احتمال قوی این مردان شنا گرانی هستند که از این پوست برای شناور ماندن استفاده می کرده اند. زیرا به طور واقع این غير ممکن است که با این وسیله بتوان در زیر آب باقی ماند.

در اواخر قرون وسطی، یک سیستم غواصی قابل اجرا مشاهده گرديد و در سال 1240 "راجر بیکن" به ابزارها یی اشاره کرده است که بشر بتواند به وسیله آن ابزارها، در کف دریا و یا مسیر رودخانه ها بدون آنکه خطری متوجه او باشد قدم بزند. در قرون 16 و 17 نويسندگان ديگري نيز دستگاهي را ‏معرفی کرده و نمونه هایی از آن را انتشار داده اند که از پيشرفت موفقیت آمیزتر غواصی خبر می دهد. به هر حال واضح و مسلم نیست که آیا این طرح ها در پيشرفت غواصی تاثیر اساسي داشته یا خیر؟ زیرا اگر برای مخترعین آن دوره اعتباری کاذب قائل باشپم مانند این است که اختراع زیر دریایی هسته اي ژول ورن را در آن زمان معتبر بدانیم، ولی باید دانست که ژول ورن فقط داراي قوه تخیل و پیش بینی، اما فاقد تکنولوژی لازم بوده است.

‏در خلال سالهاي 1500 تا 1800 تنها یک وسیله تکمیل و مورد استفاده قرار گرفت که این وسیله را زنگ غواصی نامیدند که به غواصان اجازه می داد تا ساعت ها در زیر آب باقی بمانند. این وسیله از لحاظ ظاهري مانند زنگی است که ته آن باز و به شکل یک محفظه وسیع و قوی می باشد. زنگ غواصی دارای وزن زیادي بوده است، به طوری که به حالت عمودی به داخل آب فرو می رفت و به قدر کافی هوا را برای غواصی که بتواند چندین ساعت در زیر آب بماند، در خود نگاه داری می کرد. اصول کار زنگ غواصی را می توان به فرو کردن یک لیوان وارونه به داخل آب تشبیه کرد

‏هوای جزئی داخل لیوان به وسیله آب و نیروی هوا فشرده می شود و با آب برابر می گردد . بدین طریق ذخیره هوا در داخل لیوان یا زنگ غواصی باقی می ماند. زنگ های غواصی به وسیله یک کابل یا زنجیری که سر آن به کشتی متصل می باشد آویزان شده و تنها با حرکت کشتی در سصلح آب می توانستند حرکت نمایند. بدین دلیل هیچ گونه قدرت مانوری از خود نداشتند

 ‏غواص همیشه در زنگ باقی می ماند و تنها براي مدت کوتاهی که بتواند نفس را در سینه حبس کند از زنگ خارج می شد. اولین استفاده علمی از این زنگ غواصی در سال1531 ‏صورت گرفت و تا چند سال بعد این زنگ ها به طور منظم ولی ابتدايي مورد استفاده قرار می گرفتند 

 

 

 

  پيشرفت هاي بعدي

‏مقدار هوای محدود درون زنگ، بشر را به این فکر اند اخت تا با ابداع روشهایی گوناگون به تامین هوای مورد نیاز خود در آن عمق بپردازد. سرانجام در سال 1650 تلمبه های تغذیه از سطح ساخته و برای اولین بار مورد استفاده قرار گرفتند. این تلمبه ها کاملا ابتدايي بوده و صرفاً به صورت دمنده اي ساده هوای سطح را به درون زنگ غواصی می دمیدند . ‏با بیشتر شدن زمان باقی ماندن در عمق، بشر مبتلا به بیماریهايي گرديد که تا آن زمان ناشناخته بود. سرانجام در سال 1667 "رابرت بویل" به این معما پی برد که حبابهاي نيتروژن مسبب اصلی بيماریهای غواصی می باشند این اولین بار بود که بشر با بيماري فشار روبرو شده و به چاره جویی در این زمینه پرداخت.

‏در سال 1776 ‏ساخت نخستین زیر دریايي بشر به مرحله اجرا در آمد، این زير دریايي که چوبي و بدون نیروي محرک بود، سلولی بيش در زير آب نبود که از آن به منظور حمله زیرآبی غواصان به مواضع دشمن استفاده مي شد

اكنون قرن 19 فرا رسيده و بشر در آستانه دستیابی به تکنولوژیهای نوین قرار گرفته بود. پيشرفتهاي صنعتی هر روزه راه را بر انسان هموار تر می نمود و روز به روز دامنه اکتشافات گسترده تر می گرديد. دنياي شگفت انگيز زیر آب نیز از این مقوله جدا نبود و بشر را به سوي کشف بیشتر نا شناخته ها وسوسه مي كرد. ‏سر انجام برای نخستین بار كلاه خود غواصی توسط "چارلز آنتونی" و "جان دین" در سال 1826 ‏اختراع و استفاده گرديد.این کلاه خود هوای تنفسی غواص را توسط شلنگ و تلمبه از سطح تغذیه می نمود.

تلاشهاي "آگوستوس سبیل " نهايتاً در سال 1837 ‏به ثمر نشست و تلفیق كلاه خود غواصی با اولین لباس غواصي دریچه اي کوچک به دنیای بی انتها و اقیانوسها را بر روي بشر گشود. این لباس "واتر تايت "نام گرفت .

‏با دستیابی به تجهیزات بهتر، امکانات و سهولت بيشتر، اولین مرکز آموزش غواصی در سال 1833 توسط نيروي دريايي سلطنتی بریتانیا تاسیس شد. ‏این مدرسه گامی بزرگ در راستاي تحقیقات و اکتشافات زیر آبی و نیز توسعه و گسترش غواصی در ‏آن زمان به حساب می آمد. بصورتیکه پس از گذشت اندک زمانی از تاسیس آن نخستین مخزن هواي زیر آبی توسط" بنوت ریکویرل "و "آگوستو دينرو "ابداع گرديد. این مخزن بسیار ساده از تانکی فولادی تشکیل شده بود که هوای درون آن از سطح تامین می گرديد. 

 

 ‏مجراي تنفسی آن نیز فقط یک نوع دهنی بسیار ساده بود که به غواص اجازه می داد تا با مانور بیشتری بتواند دقایقی را زیر آب سپری نماید. غواص می توانست  پس از پر شدن تانک، شلنگ تغذیه از سطح را از تانک جدا و به عملیات غواص بپردازد. در صورت تمام شدن هوا، دوباره با اتصال شلنگ به مخزن می توانست تانک را پر نماید.

ماجراجويي هاي بشر منجر به پژوهش ها و آزمایش هاي بسیاری گرديد . بطوریکه بشر دست به استفاده از انواع مواد زد. در سال 1877 بشر براي نخستین بار اقدام به تنفس اکسیژن در غواصی كرد اما در اولین دقایق استفاده، به خطرات تنفس اکسیژن در عمق پی برد و قبل از ناكامي، براي هميشه استفاده از اکسیژن خالص را به کناری نهاد.  

ثبت لحظات و نمایاندن آن به ديگران از دیر باز در تفکرات غواصان اولیه نقش بسته بود. تا آنکه به سال 1893 "لرئیس بوتن" اولین دوربین عکاسی در زیر آب را اختراع و نخستین تصاویر زیرآبي را براي بشر به ارمغان آورد.

 

 

غواصی‏تحقيقات در زمینه بیما ریهای غواصی افزایش یافته و انسان را به سوی غواصی ایمن و بازگشت به سطح با بدنی سالم هدایت می نمود. در سال 1908 ‏تحقیقات تکمیلی در مورد بیماریهاي غواصی منجر به اكتشاف راه درمان و علاج این نوع بیماری ها گرديد .

‏كمپاني معظم دراگر آلمان با انقلابی عظیم، در پالایش هوای تنفسی نخستین سیستمهای مدار بسته تنفسي براي استفاده در صنایع نظامی عرضه نمود.

‏اين سيستم ها قابلیت تصفیه بازدم انسان را دارا بودند. اما هنوز قابلیت استفاده از آنها در زیر آب انسان را با علامت سئوال مواجه می نمود. 

 

 

 

غواصیدر اين زمان تجربیات بیشتر و تحقیقات گسترده تر حاكي از آن بود که انسان فقط برای مدت محدودي مي تواند در فشاری بیشتر از سطح دریا دوام آورده و سالم به سطح آب بازگردد. تحقیقات در اين زمینه منجر به اختراع جدولهای غواصی گرديد. این جدول ها برای اولین بار توسط "جان اسكات هلدن "،" آرتور بايكوت" و "گيبون دامانت" در نیروي دریايی آمریکا در سال 1912 به مرحله آزمايش درآمد .

 ‏كلاه خود ها نيز همگام با پيشرفت علم غواصی مدرنتر گردیده و با معرفی مدل مارك وي 1917 به پاي ثابت در غواصیهاي نظامی و صنعتی در آمد. این نوع کلاه خود خدمات وسیعی ‏در طول جنگ جهاني دوم انجام داد . 

شكار لحظات و ثبت تصاویر زیر آبی در سال 1923 ‏و به دست "لانگلی "رنگين گرديد. وي و همكارانش نخستین عكسهاي رنگي را از دنیاي زیر آب به بشر نشان دادند.  ‏واحد خنئی سازی مین های دریایی نیروی دریایی ارتش آمریکا، برای اولین بار دست به استفاده از گازهاي مخلوط حين غواصی زده و با استفاده از گاز هلیوم، اثرات سوء نیتروژن در بدن انسان در حین غواصی تقلیل دادند.

  

غواصیدر سال 1925 یکی از اولین مدلهای اسکوبا توسط "يس لي پري" بصورت بسیار موفقیت آمیزي مورد آزمايش قرار گرفت .

عطش اكتشاف "ویلیام ببه "را با استفاده از یک محفظه فولادي به نام باتیسفر به عمق 435 متري فرستاد اين نهايت عمقی بود که انسان در سال 1930 ‏به آن دست یافته بود. ‏در همان سال ماسك هاي غواصی و اسنور کل ها نیز به بازار عرضه گرديدند . این نخستین گام به سوي همگاني شدن غواصی بود. همچنین "لوئیس کارلو "فینهای غواصی را در آغازین روزهای 1933 روانه بازار كرد .

‏سپس " یس لی پری" رگلاتورهای دهنی را اختراع و برای اولین بار آن را با استفاده از تانک هوا در زیر آب آزمود در اینجا برای نخستین بار، ارتباط بشر با سطح به منظور تامین هوای تنفسی قطع گرديد و غواصی بیشتر به شکل کنونی نزدیک شد. ‏"ویلیام ببه " رکورد خود را شکست و در سال 1932 ‏با کمک "اوتیس بارتون: به عمق 922 ‏متری رسیدند. این رکورد شکنی همچنان مدیون محفظه هاي های قدر تمند باتیسفر بود.

‏"لوئیس کارلی" فین های ابتدايي خود را به شکل فينهاي امروزی در آورد. این نهایت حرکت به سوی رایج شدن اسنورکلینک در بین مردم و در سال 1935 بود .

‏در طول جنگ جهانی دوم، سیستمهای مدار بسته تنفسی برای نخستین بار و به صورت بسیار گستوده توسط نیروی دریایی ایتالیا و براي قرار دادن مواد منفجره در زیر کشتیهاي جنگی و تجاري انگلستان استفاده شد. ایتالیا با استفاده از این سیستم ها به غواصی در سال 1941 ‏رنگ و بوی تازه ای بخشید. "ژاک کستو" و " اميلي كنگان " کار آمد ترین رگلاتور را طراحی و با موفقیت در سال 1942 ‏آزمودند. این رگلاتور، هواي درون تانک را با فشار بسیار مناسب در اختیار غواص قرار می داد.

 " آكولانگ "به دنیا آمد. ژاک کستو و اميلي كنگان با اختراع آكولانگ و یا رگلاتورهای امروزي نام خود را برای همیشه در تاریخچه غواصی ثبت نمودند .

‏رکورد غواصی با آكولانگ در 1947 ثبت شد. این نخستین باري بود که انسان آزادانه و بدون اینکه درون محفظه فولادی قرار گيرد، به عمق 92 ‏متری در دریاي مدیترانه رسید.

‏اما این پایان راه باتیسفر نبود زیرا "اوتیس بارتون"در کالیفرنیا به عمق 1372 ‏متری رسیده و این اتفاق در سال 1948 ‏اوج اكتشافات بشر نام گرفت.

‏در سال 1948 نخستین آكولانگ ها وارد بازار آمریکا شدند و سریعاً در بین دوستداران غواصی رايج گردیدند.

‏در سال 1950 " آگستو پيكارد " و پسرش ژاك با ساخت ساخت محفظه ای کاملا جدید به نام : باتيس كيپ " تصمیم به شکستن ركورد باتيسفر گرفتند .

‏در سال 1951 اولين شیرهای هوا مدل J با قابلیت زرو هوا به بازار معرفی گردیدند.

‏در همين سال نخستین كتاب "ماجراجوئی های غواصی" توسط هانس هس منتشر گرديد .

ژاک کستو و فردریک داماس نیز بیکار ننشسته و "سایلنت ورد" (دنیاو سکوت) را تقریبا یک سال بعد منتشر نمودند. بر اساس همين کتاب فیلمی نیز تدوین گرديد . 

متون تكمیلی در زمینه غواصی روزانه بیشتر و بحث غواصي و اکتشافات زیر دریایی نیز گرم تر گرديد. چنانکه " اي كراس " نخستین نوشتار در باب ایمنی غواصی را در سال 1953 ‏منتشر نمود .‏انتشارات ملی دریایی نخستین کتاب آموزش غواص را روانه بازار کرد این اولین راهنمای جامع کمک آمورشی غواصي در سال1952 ‏به حساب می آمد.

‏بانویی غواص به نام" ریل پری" در کالیفرنیا و دستیابی وي به عمق 81 ‏متري در سال 1953‏ و نیز تهیه مجموعه تلویزیونی از وی که در سراسر آمریکا پخش شد، بسیاری از بانوان علاقمند به غواصی را روانه دریاها و سواحل نمود.

‏با بیشتر شدن علاقه مندان، نیاز به مربیان بیشتر، شدیداً محسوس بود، بنابراین نخستین دوره آموزش مربی غواصی در سال 1955 توسط " آل تيلمان " و " بو مورگان " برگزار گرديد .

ساخت و گسترش ‏تجهیزات غواصی نیز همچنان به سوی تکمیل گام بر مي داشتند. چنانکه در سال1956 اولين لباسهای غواصی و یا وت سوت توسط دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا و همچنین پرچم دایورز داون (پرچم غواصی) توسط " تد نیکسون " در یک کنفرانس خبری به جهانیان معرفی گردیدند. دو سال بعد، یعنی در سال 1958 كمپاني ‏شروودز اسکوبا نوع جدیدی از رگلاتورها را به نام پيستون رگلاتور به بازار عرضه کرد. یک سال بعد یعنی در سال 1959 ‏و با رايج شدن غواصی در میان اقشار جامعه، جوانان نیز با تاسیس YMCA نخستین باشگاه غواصی در آمریکا را راه اندازي و به آموزش غواصی به صورت گسترده در میان جوانان آمریکا پرداختند .

سال 1960 ‏نیز نقطه اوج نا باورها نام گرفت." ژاک پيكارد" و "دان لش" توسط باتیسکیپ به 10921 متري قعر اقيانوس آرام رسیدند .

‏سال 1961 نيز جزو مهم ترين سال ها در زمینه آموزشی غواصی در آمد. در این سال " آل تیلمان" و" نل هس " NAUI را تاسیس نموده و به این ترتیب اولین موسسه آموزش جامع غواصی در آمریکا را بنيان نهادند .

در پروژه مردي در دريا "اد لينك " 24 ساعت در عمق 61 متري باقي ماند . اين ركورد نيز در سال 1963 به ثبت رسيد .

سال 1966 سالي پرآوازه در دنياي غواصي آغاز و ديدگاهي نوين نسبت به دنيايي زير آب و چگونگي فرا گرفتن هنر غواصي را بر روي جهانيان گشود . با تاسيس انجمن مربيان حرفه اي غواصي PADI عصري تازه در تاريخچه غواصي جهان ورق خود و غواصي را به شكل كنوني درآورد

.

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

درباره ما

بازدید از این دنیای آبی و بیکران با غواصی و سفر به درون دریا میسر می شود. هنری که امروز توسط مرکز ما به شما تقدیم می گردد و با یادگیری آن به اعماق دریا سفر کنید و از زیبایی و شاهکارهای آفرینش لذت ببرید.