ساخت مستند و غواصی دریاچه تخت سلیمان . قسمت 6

مستند دریاچه تخت سلیمان ششمین برنامه از سری برنامه های تخصصی ساخت مستند از مکان های آبی توسط مرکز غواصی بین المللی مارینا با همکاری شرکت توسعه تجهیزات غواصی ایرانیان می باشد . این مستند به سفارش شبکه آموزش سیما و همکاری و مساعدت سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری تهیه گردید.

پس از درخواست شبکه آموزش سیما و انجام مراحل اداری با سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری  از جمله ارائه طرح ، رزومه کاری ، تجهیزات فیلمبرداری مجوز برنامه صادر گردید و هماهنگی های لازم با اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری  استان آذربایجان غربی  و همچنین پایگاه میراث جهانی تخت سلیمان شهر تکاب و فرماندهی نیروی انتظامی شهرستان تکاب انجام گرفت 

این مستند پس از تدوین و انجام مراحل نهائی از شبکه آموزش سیما پخش خواهد شد.

تیم مستند ساز و غواص : 1- سعید پروین 2- رامین راد مرد 3- محمدرضا شادگرد 4- صالح موبد 

 

معرفي تخت سلیمان 

مجموعه آثار باستاني تخت سليمان در 42 كيلومتري شمال شرقي شهرستان تكاب دراستان آذربايجان غربي قرار دارد. آثار باستاني اين مجموعه و درياچه جوشان آن، روي صفحهاي سنگي و طبيعي قرار گرفته كه از رسوبات آب درياچه به وجود آمده است. قدمت اين منطقه از لحاظ سكونتگاه انساني به 3 هزار سال پيش باز مي گردد؛ و يكي از مهمترين آثار تاريخي كشور است كه به عنوان چهارمین اثر ایران در ميراث جهاني یونسکو به ثبت رسیده است.

 اين مجموعه چه به لحاظ وجود آثار باستان شناختي و چه به لحاظ ارتباط با مدارك مكتوب تاريخي و اسطورهاي در شمال و غرب ايران كاملا منحصر به فرد است. هم اينك در اين مجموعه آثاري از اوايل دوره ساساني تا دوره ايلخانان مغول شناسايي شده، ليكن از آنجايي كه تاريخ نظري اين مجموعه به دوره هخامنشي و اشكاني مي رسد، بي ترديد در صورت ادامه حفاري، آثار مهمي از دوره هاي پيش از ساساني در اين محل كشف خواهد شد.

 

مردم ساکن منطقه تخت سلیمان معتقدند که در کف این دریاچه شهری پر از طلا وجود دارد و حضرت سلیمان گنج ‏هایش را آنجا پنهان کرده است. چند نفر نیز با باور این افسانه قصد داشتند به کف دریاچه بروند امّا هیچ وقت بازنگشتند. تاکنون چندین غواص باستان شناس نیز سعی کرده‏ اند که به کف این دریاچه برسند امّا به علّت عمق زیاد دریاچه و ته نشین شدن رسوبات معدنی، هنگامی که غواص پایین میرود رسوبات کف بالا می آیند و فضا را تاریک می‏ کنند در نتیجه به علّت تاریک شدن، امکان نفوذ به کف دریاچه غیرممکن است. دریاچه تخت سلیمان با وجود زمستانهای سرد منطقه تکاب دمایش همواره ثابت است و در تابستان و زمستان ۲۱ درجه سانتیگراد است.

از این دریاچه چندین نهرآب سرازیر می شود که خروجی آنها حدود 57 لیتر در ثانیه است . آب این دریاچه از سفره‏ های آب زیر زمینی که در کف دریاچه وجود دارد تامین می‏ شود.  آهک موجود در آب چشمه باعث تشکیل این دریاچه شده است . هم‌اینک در اطراف کوه تخت‌سلیمان چندین تپه بخش طبیعی مجموعه تخت‌سلیمان متشکل از یک کوه آهکی است که در قله آن چشمه بسیار بزرگی (با دریاچه‌ای به قطر حدود 100 متر) وجود دارد. این کوه در طول هزاران سال در اثر رسوبات  کوچک از این نوع در اطراف چشمه‌های آهکی در حال شکل‌گیری است. کوه بلند زندان‌سلیمان نیز یکی از همین کوه‌های رسوبی است که در پنج کیلومتری تخت‌سلیمان هزاران سال پیش شکل گرفته است. (البته در حال حاضر چشمه‌ی به‌وجودآورنده این کوه و دریاچه آن خشک شده است). بنابراین روند شکل‌گیری کوه‌های رسوبی در منطقه تخت‌سلیمان امری طبیعی و مربوط به شکل خاص زمین و نوع املاح موجود در آب چشمه‌های منطقه است. 


چشمه تخت‌سلیمان هزاران سال پیش شروع به جوشیدن کرده و به‌ تدریج بر اثر لعاب حاصل از آهک موجود در آب آن لبه بیرونی چشمه رسوب بسته و بالا آمده است. این روند هزاران سال ادامه یافته و باعث شده که آب چشمه گلدانی در پیرامون خود بسازد به‌نحوی که هم‌اینک ارتفاع تپه حاصل از روند فوق و همچنین عمق دریاچه ناشی از جوشش آب چشمه به حدود 112 متر می‌رسد


این واقعیت که ارتفاع مجموعه تخت‌سلیمان از خط القعر که در آن قرار دارد یعنی برابر عمق دریاچه است، ثابت می‌کند که کف دریاچه به‌وسیله املاح آهکی رسوب‌گذاری نشده و در طول سال‌های شکل‌گیری آن ثابت بوده است. بنابراین در صورتی‌که اشیایی در طول تاریخ به داخل دریاچه پرت شده باشد، در داخل گل‌ولای کف دریاچه مدفون نشده و از طریق غواصی قابل کشف است. در این مورد تنها ناحیه لبه دور کف دریاچه استثنا است، همانطور که در مقطع اراضی ارایه‌شده ملاحظه می‌گردد، لبه بالایی دریاچه دارای پیش‌رفتگی نازکی در داخل آب است،‌ اما باقی دیواره دریاچه کاملا عمودی است. از این بابت مشخص است که در ادوار مختلف، لبه اضافی دریاچه به‌تدریج شکل گرفته، بزرگ و بزرگتر شده و به‌همین دلیل شکسته و به داخل دریاچه افتاده است. بنابراین عمق ناحیه داخلی دریاچه همان مقدار اولیه باقی مانده،‌ لیکن نواحی حاشیه‌ای کف آن شیب پیدا کرده است. ارتفاع این شیب در منطقه جنوبی بین 25 تا 30 متر در منطقه شمال غربی بین 45 تا 50 متر می باشد . از دیگر سو اگر بدیهی بدانیم که ریختن اشیاء تاریخی در داخل دریاچه از ساحل آن رخ داده باشد، این اشیاء می‌بایست در حاشیه محیط دایره کف دریاچه افتاده باشند. به‌نظر می‌رسد که کشف، منوط به لایروبی بخش حاشیه‌ای کف دریاچه تخت سلیمان و برداشت مثلثی از خاک به ارتفاع حدود 10 تا 20 متر است. 

 

در بخش زیر گزارش تصویری از این سفر برای علاقه مندان به تصویر کشیده شده است .

 

در مسیر جاده ای زنجان به دندی 

غواصی

 

در پمپ بنزین برای سوخت گیری یک مسیر طولانی

غواصی

 

روستاهای اطراف زنجان از ارتفاعات

غواصی

 

تابلو راهنمای مسیر

غواصی

 

تخت سلیمان از درون جاده

 ∇

غواصی

 

ورودی مسیر تخت سلیمان

غواصی

 

بعداز پارک ماشین در پارکینگ پیاده بالا میرویم

غواصی

 

تابلوی معرفی تخت سلیمان

غواصی

 

ورودی اصلی تخت سلیمان برای مسافرین

غواصی

 

گروه در حال استراحت

غواصی

 

پارکینگ و محوطه عمومی در بیرون مجموعه

غواصی

 

آماده شدن برای تصویر برداری

غواصی

 

دروازه ورودی جنوب شرقی

غواصی

 

دیواره های سنگی تخت سلیمان به قطر 4 متر 

غواصی

 

سلفی درکنار دیواره تخت سلیمان

غواصی

 

تصویر برداری از مسیر نهر آب خروجی از دریاچه 

غواصی

 

بلیط فروشی  تخت سلیمان

غواصی

 

تابلوی راهنمای آثار تخت سلیمان

غواصی

 

آثار باقی مانده از دوره ساسانی در تخت سلیمان

غواصی

 

آثار باقی مانده از دوره ساسانی در تخت سلیمان

غواصی

 

آثار باقی مانده از دوره ساسانی در تخت سلیمان

غواصی

 

آثار باقی مانده از دوره ساسانی در تخت سلیمان

غواصی

 

آثار باقی مانده از دوره ساسانی در تخت سلیمان

غواصی

 

در لابه لای تاریخ 

غواصی

 

حمام دوره ایلخانی و دروازه ورودی شمالی

غواصی

 

دهلیز محافظتی در کنار دروازه شمالی 

غواصی

 

در دل تاریخ 

غواصی

 

نمای کلی مجموعه تخت سلیمان از بالای کوه

 ∇

غواصی

 

در انتظار طلوع خورشید برای گرفتن تصاویر زیبا

غواصی

 

دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

آمادگی برای تصویر برداری از دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

حاشیه دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

حاشیه دریاچه افسانه ای تخت سلیمان از سطح آب

غواصی

 

ورود به درون آب برای غواصی در دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

ورود به درون آب برای غواصی در دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

ورود به درون آب برای غواصی در دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

گیاهان زیبای درون دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

دیواره دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

دیواره دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

دیواره دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

دیواره دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

ماهیان قرمزکه بعد از عید نورزو توسط مردم در دریاچه رها شده است

غواصی

 

یک شاخه جوان و تازه درحال رشد در دریاچه افسانه ای تخت سلیمان 

غواصی

 

دیواره دریاچه افسانه ای تخت سلیمان در عمق های پایین تر

غواصی

 

دیواره دریاچه افسانه ای تخت سلیمان در عمق های پایین تر

غواصی

 

دیواره دریاچه افسانه ای تخت سلیمان در عمق های پایین تر

غواصی

 

پایان غواصی و یک عکس سلفی یادگاری 

غواصی

 

پایان غواصی و یک عکس سلفی یادگاری 

غواصی 

 

.

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn